.
  • تاریخ انتشار : 1401/01/28 - 09:55
  • تعداد بازدید : 29
  • زمان مطالعه : 7 دقیقه
از سوی استاد دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه بررسی شد:

تشریح ویژگی ها و سیره اخلاقی امام حسن مجتبی (ع) متناسب با جریان حال حاضر در جامعه

عضو هیأت علمی دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه بمناسبت فرارسیدن سالروز ولادت امام حسن مجتبی علیه السلام به تشریح ویژگی ها و سیره اخلاقی ایشان پرداخت.

به گزارش ایحا از کرمانشاه، دکتر رحمانی از اساتید مدعو دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه ضمن تبریک ولادت با سعادت امام حسن مجتبی علیه السلام به بیان سیره اخلاقی ایشان متناسب با جریان حال حاضر در جامعه پرداخت.

دکتر رحمانی در ابتدا با بیان اهمیت و ضرورت اخلاق از دیدگاه اسلام بیان کرد: امیرمؤمنان علی (ع) می فرمایند: «لوْ کنّا لا نرْجو جنّةً ولا نخْشی ناراً ولا ثواباً ولا عقاباً، لکان ینْبغی لنا انْ نطْلب مکارم الْاخْلاق، فانّها ممّا تدلّ علی سبیل النّجاح» (اگر امیدی به بهشت و ثواب و بیمی از دوزخ و عقاب نداشته باشیم، باز شایسته است که در پی کسب مکارم اخلاق باشیم؛ چون آن ها راهنمای راه نجاتند( . با توجه به فرمایش مولای متقیان، اخلاق از ضروریات زندگی بشر است و انسان برای رسیدن به کمال، می باید ابتدا به فضایل آراسته گردد و از رذایل دوری نماید. تمام ابعاد زندگی، دارای شئونات اخلاقی خاصی است که تنها در سایه رعایت آن ها به سعادت دنیا و آخرت می توان دست یافت.

وی افزود: طبق یک تقسیم بندی، گستره علم اخلاق اسلامی، بر حوزه های اخلاق بندگی، اخلاق فردی و اخلاق اجتماعی مشتمل است. از اینرو اخلاق نقش مهمی در ارتقاء سطح زندگی انسان و دست یابی به کمال حقیقی بشر ایفا می کند ولی اغلب افراد، بر این گمانند که سبک زندگی اخلاقی، نیاز به دوری از دنیا و گوشه نشینی دارد. یکی از مؤثرترین راه کارها برای از بین بردن این ذهنیت نادرست، بیان سبک زندگی توأم با اخلاق کسانی است که رفتار و منش خود را در تمام سطوح زندگی بر پایه کسب فضایل و دوری از رذایل بنا نهاده اند. معصومان (علیهم السلام) از آن جا که نمونه های عینی کمال انسانی هستند، بهترین الگو در این زمینه خواهند بود. از میان ایشان، بررسی زندگی و سیره امام حسن (ع) به عنوان سبط اکبر پیامبر (ص) و سرور جوانان اهل بهشت که رسول خدا (ص) به شناخت و پیروی از ایشان توصیه فرموده اند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

رحمانی با بیان دلایل شهرت امام حسن علیه السلام به کریم اهل بیت ، گفت: مورّخان و دانشمندان در شرح حال زندگانی ایشان، بخشش‌های بی‌سابقه و انفاق‌های بسیار بزرگ و بی‌ نظیری ثبت کرده‌ اند. آن حضرت در طول عمر خود دو بار تمام اموال و دارایی خود را در راه خدا بخشیدند و سه بار نیز تمام دارایی خود را به دو نیم تقسیم کردند و نصف آن را در راه خدا به فقرا بخشیدند. امام حسن علیه السلام نسبت به دردمندان و تیره بختان جامعه بسیار دلسوز بودند، و با خرابه‌نشینان دردمند و اقشار مستضعف و کم‌ درآمد همراه و همنشین می‌شدند و درد دل آن‌ها را با جان و دل می‌شنیدند و به آن ترتیب اثر می‌دادند، و در این حرکت انسان‌دوستانه جز رضای خداوند را مدّنظر نداشتند. هیچ فقیر و مسکینی از در خانه ی حضرت ناامید برنگشت و حتّی خود ایشان به سراغ فقرا می‌رفتند و آن‌ها را به منزل دعوت می‌کردند و به آن‌ها غذا و لباس می‌دادند.

وی بیان کرد: تاریخ از بخشندگی‌های امام حسن علیه السلام داستان‌های فراوان به یاد دارد مثلاً روزی عربی به نزد ایشان آمد و درخواست کمک کرد و امام دستور دادند که آنچه موجود است به او بدهند و قریب ده هزار درهم موجود را به آن اعرابی بخشیدند. وقتی از خود امام پرسیدند، چرا هرگز سائلی را ناامید برنمی‌گردانید؟ فرمودند: «من هم سائل درگاه خداوند هستم و می‌خواهم که خدا مرا محروم نسازد و شرم دارم که با چنین امیدی سائلان را ناامید کنم. خداوندی که عنایتش را به من ارزانی می‌دارد، می‌خواهد که من هم به مردم کمک کنم». به خاطر این بخشندگی‌ها و کارهای نیکی که از سوی امام حسن علیه السلام در مسیر خیر، احسان و کمک به طبقات درمانده و نیازمند انجام می‌گرفت آن حضرت را کریم اهل بیت لقب داده اند و با توجه به کرامت‌ها و بخشش‌های کم‌نظیر و گاهی بی‌نظیر آن امام بزرگوار لقب «کریم» برازنده ی آن حضرت است.

استاد مدعو دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه در ادامه به بیان سیره اخلاقی امام حسن علیه السلام  پرداخت و اظهار کرد: امام مجتبی (ع) دارای فضایل فراوانی بودند که خلاصه آن را با سه عنوان بیان می کنیم: اولین فضیلت، اصالت پاک است. از مهم ترین فضایل آن امام وارسته این بود که پدرش علی مرتضی، دومین شخصیت برجسته جهان اسلام و مادرش فاطمه زهرا(س)، نخستین بانوی نمونه اسلام و جد ارجمندش، آخرین پیام آور خدای یکتا بودند. جده فداکارش اولین بانوی مسلمان، حضرت خدیجه بنت خویلد بود؛ بانویی که تا پایان عمر، یار و غمگسار روزهای غریبی پیامبر بود و با بخشش اموال خویش، روند و حرکت دین نوپای اسلام را شتاب بیش تری داد.

وی افزود: از برجسته ترین فضایل امام مجتبی (ع) این است که او جزء اصحاب کساء و آل عبا و از اهل بیت پیامبر (ص) بودند؛ اهل بیتی که آیات فراوانی در شأن ایشان نازل شده است؛ از جمله آیه تطهیر. حضور امام حسن مجتبی علیه السلام در جریان «مباهله» نیز نشانه اعتبار و اهمیتی است که رسول خدا (ص) برای ایشان قائل بودند. نیز حضور آن حضرت در «بیعت رضوان» و بیعت نمودن پیامبر (ص) با او، جایگاه رفیع آن امام همام را نشان می دهد.

رحمانی در ادامه گفت: با توجه به اصالت خانوادگی و تربیت علوی و فاطمی، پیامبر (ص)، امام حسن (ع) و برادر بزرگوارش را با چنین جملاتی می ستودند: «این ها (حسن و حسین) گل های خوش بوی امت من هستند». «و آن دو سرور جوانان اهل بهشتند». و در مورد امام مجتبی (ع) فرمود»:لوکان العقل رجلًا لکان الحسن»؛ (اگر عقل به شکل مردی مجسم می شد، همانا حسن بود). روش، منش، رفتار و کردار امام مجتبی (ع) نمونه روزگار بود. در یک جمع بندی کلی، می توان چنین نتیجه گرفت که تاریخ نویسان مهم ترین برجستگی های اخلاقی آن حضرت را؛ بخشنده ترین، بزرگ منش ترین، با سخاوت ترین، حلیم ترین، زاهدترین، راست گوترین، پارساترین، عابدترین، گرامی ترین، پرگذشت ترین و دارای گشاده ترین سینه در میان مردم ثبت و ضبط کرده اند.

وی با اشاره از روایتی از امام صادق علیه السلام گفت: امام صادق علیه السلام فرمودند : « امام حسن (ع)، در میان مردم زمان خود، عابدترین، پارساترین و گرامی ترین افراد بود. چون قصد حج می کرد، پیاده می رفت و گاهی پای خود را برهنه می نمود. هیچ گاه دست به کاری نمی زد مگر این که خدا را یاد می نمود. راست گوترین مردم بود و رساترین بیان را داشت». جابر بن عبدالله انصاری می گوید: شنیدم که امام مجتبی (ع) فرمودند: «مکارم اخلاق ده چیز است: 1. راست گویی 2. صداقت در خضوع 3. بخشش به سائل 4. خوش خلقی 5. پاداش دادن به کارها 6. پیوند با خویشان 7. حمایت از همسایه 8. حق شناسی برای صاحب آن 9. مهمان نوازی10. سرسلسله همه این ها شرم و حیا است.

این استاد دانشگاه زندگی و سیره این امام همام را مهمترین درس اخلاقی زندگی امام حسن (ع) برای جامعه امروز بیان کرد و افزود: امام حسن علیه السلام در همه عرصه‌های سیاسی، عبادی، اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی، بهترین نمونه‌ و الگو برای جهان بشریت، به خصوص مسلمانان می‌باشد و در عین حال، سیره اخلاقى امام حسن مجتبى(ع) نیز سرمشق و الگویی براى همه نسل‏ ها و عصرها در طول تاریخ و در تمام ابعاد فردى، اجتماعى، خانوادگى و سیاسى است. بارزترین ویژگی اخلاقی امام مجتبی (ع) که بهترین سرمشق برای دوستداران ایشان می باشد، بخشندگی بسیار و دستگیری از دیگران است. یکی از فلسفه‌های مهم روزه‌داری در ماه مبارک رمضان عمل به سیره اخلاقی امام مجتبی (ع) یعنی؛ دست‌گیری از فقرا و نیازمندان و کمک به آن‌ها است.

  • گروه خبری :
  • کد خبر : 6440
کلمات کلیدی

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید